ΓΗΡΑΣ...

"Το γήρασμα του σώματος και της μορφής μου
είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι.
Δεν έχω εγκαρτέρησι καμιά.
Εις σε προστρέχω Τέχνη της Ποιήσεως,
που κάπως ξέρεις από φάρμακα
νάρκης του άλγους δοκιμές, εν Φαντασία και Λόγω.

Είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι.
Τα φάρμακά σου φέρε Τέχνη της Ποιήσεως,
που κάμνουνε - για λίγο - να μη νοιώθεται η πληγή."

(Κ. Καβάφης "Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου, ποιητού εν Κομμαγηνή, 595 μ.Χ.")

Από ένα από τα αγαπημένα μου ποιήματα του αγαπημένου μου ποιητή πήρα απόψε την αφορμή για να επιχειρήσω να χαράξω στο χαρτί μερικές γραμμές. Στο νου μου στριφογυρίζουν σκέψεις, εικόνες και ερωτήματα που επίμονα αναζητούν μια πειστική απάντηση προκειμένου να σταματήσουν το έργο της επίπονης ενόχλησής μου. Τί είναι η ζωή; Τι είναι η ομορφιά; Τι είναι το γήρας; Και μέσα σε όλα αυτά ποιος είναι ο ρόλος της Ποίησης; Ποιος είναι ο ρόλος της τέχνης; Και γιατί κάποιοι, ανάμεσά τους και ο μεγάλος Αλεξανδρινός ποιητής, θεωρούν πως η Ποίηση έχει αυτή την υπερφυσική και θεοδώρητη ικανότητα να απαλύνει όχι μόνο την κουρασμένη ψυχή, όχι μόνο το πονεμένο πνεύμα, αλλά ακόμα και αυτό το γηρασμένο σώμα;

Δεν είμαι γέρος. Είμαι νέος. Είμαι στο άνθος της ζωής μου, το ξέρω πολύ καλά ότι είμαι στην καλύτερη ηλικιακή φάση της ύπαρξής μου, γνωρίζω άριστα ότι τα χρόνια αυτά που διάγω και βιώνω τώρα είναι σίγουρα τα καλύτερα και τα πιο ζηλευτά. Η ζωή κυλάει. Τα χρόνια διαδέχονται το ένα το άλλο όπως η νύχτα διαδέχεται την ημέρα και μετά και πάλι η ημέρα διαδέχεται τη νύχτα. Το ανθρώπινο σώμα ταξιδεύει στο χρόνο, η ύλη δέχεται χτυπήματα και φθείρεται, ο άνθρωπος ξέρει ότι φθείρεται, το ξέρει και μάλιστα πολύ καλά. Η ευλυγισία και η σφριγηλότητα του κορμιού χάνονται. Η ζωντάνια των νεανικών χρόνων ξεθωριάζει. Η φρεσκάδα και η αέναη ασταμάτητη κίνηση των κυττάρων σιγά σιγά γίνονται απλώς και μόνο ενοχλητικές αναμνήσεις ένα μακρινό, μελαγχολικό απόγευμα όταν ο άνθρωπος έχει φτάσει σε μια ηλικία και απλά συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί να κάνει παρά ελάχιστα πράγματα από αυτά που κάποτε έκανε. Ότι δεν νοιώθει το ίδιο ακμαίος και δυνατός όπως ένοιωθε. Ότι αισθάνεται κουρασμένος από τα τόσα και τόσα κύματα που σε μια πορεία ζωής τον έχουν χτυπήσει και τον έχουν μετατρέψει από σφριγηλό και πανίσχυρο κυματοθραύστη, σε έναν κυματοθραύστη σχεδόν αχρηστεμένο και ανύπαρκτο που του έχει απομείνει μονάχα το πείσμα του μπροστά στο εγκατελειμένο και μισογκρεμισμένο λιμάνι της ζωής του. Και είναι εκείνη η στιγμή που ο άνθρωπος φιλοσοφεί βαθύτερα. Και είναι εκείνη η στιγμή που κατανοεί πλήρως ότι το να πεθάνει δεν του φαίνεται πλέον και το πιο άδικο πράγμα του κόσμου...

"Είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι..." για τον Καβάφη η θωριά του γηρασμένου του σώματος. Θυμάται τα νεανικά του χρόνια. Θυμάται το άλκιμο σώμα του. Την ομορφιά του. Τη ζωντάνια του που ξεχείλιζε από κάθε σημείο του είναι του και πλημμύριζε σαν ολοζώντανος θεϊκός ιχώρ κάθε λεπτομέρεια της ύπαρξής του. Τότε που ήταν νέος. Τότε που ένοιωθε πανίσχυρος, ικανός για τα πάντα, τότε που κρατούσε με τα στοιβαρά του χέρια ο ίδιος το χαλινάρι των αλόγων που έσερναν το τέθριππο της ζωής του. Ενώ τώρα τίποτα. Το ξέρει αυτό. Το έχει συνειδητοποιήσει. Απλώς δεν μπορεί να το αποδεχτεί. Δεν θέλει να το αποδεχτεί και εναγωνίως αναζητά κάπου να ακουμπήσει, κάπου να βρει μια αίσθηση ελπίδας και ζεστασιάς. Μια πρόσκαιρη και παντελώς προσωρινή λύση. Γιατί μόνιμη θεραπεία δεν υπάρχει. Το ξέρει αυτό. Γνωρίζει καλά ότι το αθάνατο νερό υπήρχε μόνο τα κρύα βράδια της παιδικής του ηλικίας, τότε που η γιαγιά έλεγε το παραμύθι με το βασιλόπουλο. Δεν υπάρχει αθάνατο νερό. Και δεν υπάρχει πλέον ούτε βασιλόπουλο.

"Εις σε προστρέχω Τέχνη της Ποιήσεως...", συνεχίζει. Η μοναδική του ελπίδα είναι αυτή. Η Ποίηση. Εκεί θα καταφύγει. Εκεί θα αναζητήσει μια πρόσκαιρη παρηγοριά και ανακούφιση. Στους στίχους. Στους στίχους με την υπέροχη αρμονία, με την τελεία τους αίσθηση του ελληνικού ρυθμού, με τη ζωντάνια. Στους στίχους που πίσω από τη φαινομενική μελαγχολία τους κρύβουν μια αδηφάγα όρεξη για ζωή. Για νεανικότητα. Για Έρωτα. Για όλα αυτά που του λείπουν. Για όλα αυτά για τα οποία κάποτε ήταν χαρούμενος. Θέλει να αφεθεί στην Ποίηση για να νοιώσει και πάλι νέος. Για να νοιώσει και πάλι τη ζωή να του μειδιά έξω από την αραχνιασμένη καμάρα των γηρατειών του. Θέλει να περιγράψει με στίχους σώματα όμορφα. Νεανικά. Γεμάτα πάθος για ζωή. Σώματα που κάνουν Έρωτα. Που ζουν τον Έρωτα. Που υπάρχουν για αυτόν και ζουν από αυτόν. Σώματα που είναι τελείως ξένα με το δικό του. Το γηρασμένο. Που του προκαλεί απέχθεια και τον γεμίζει με θλίψη, φόβο και αγωνία. Μέσα από την Ποίηση πλέον ξαναζεί. Νοιώθει νέος. Υμνεί τη ζωή. Υμνεί τη θέληση για ζωή. Υμνεί αυτό που κάποτε είχε και που τώρα είναι ολοκληρωτικά αδύνατον να έχει...

Οδεύω προς το τέλος του σημερινού μου γραπτού. Το ποίημα του Κ. Καβάφη ήταν αυτό που απόψε νομίζω με έκανε να σκεφτώ και να φιλοσοφήσω καλύτερα κάποια πράγματα. Οι σκέψεις πολιορκούν το μυαλό μου και γυρεύουν απάντηση. Μα νομίζω πως το πιο σημαντικό μήνυμα που περνάει σε όλους μας ο σπουδαίος Αλεξανδρινός, είναι το να προσπαθήσουμε να ζήσουμε όσο το δυνατόν πιο έντονα και βαθύτερα τη ζωή μας τώρα που είμαστε νέοι. Να νοιώσουμε κάθε της συγκίνηση. Να αφουγκραστούμε κάθε της παλμό. Να ρουφήξουμε όλο το νέκταρ που περικλείει. Για να νοιώσουμε γεμάτη από αυτή. Για να καταλάβουμε ότι η ζωή είναι πραγματικά όμορφη. Αρκεί να βρούμε τον τρόπο να τη ζήσουμε στη σωστή φιλοσοφική της διάσταση...